سختی گیر رزینی چیست؟ + اجزا و انواع این نرم کننده آب

سختی‌ گیر رزینی (Water Softener) یک سیستم کارآمد برای حذف سختی آب است که از رزین‌های تبادل یونی استفاده می‌کند. کلسیم و منیزیم از جمله املاح موجود در آب هستند که افزایش غلظت آن‌ها در آب، باعث ایجاد رسوب، کاهش کارایی تجهیزات و سختی آب می‌شوند. در بلاگ نحوه شکل گیری رسوبات به طور اختصاصی با این فرآیند آشنا شدید و می‌دانید که رسوب در تجهیزات، لوله ‌کشی، مبدل‌های حرارتی و سرمایشی، مشکلاتی مانند افزایش مصرف انرژی، گرفتگی لوله‌ها، تجهیزات و… را به وجود می‌آورد؛ این موارد به همراه ایجاد لکه‌های سفید روی سطوح و ظروف، کاهش کارایی آبگرمکن و خشکی پوست از نشانه‌های وجود آب سخت در سیستم‌های تصفیه آب خانگی و صنعتی هستند. اما چطور می‌توان از شر سختی آب و رسوبات خلاص شد؟ پاسخ این سوال در استفاده از دستگاه سختی ‌گیر رزینی نهفته است. اما سختی‌ گیر رزینی چیست؟ در ادامه با اجزای اصلی، انواع، مراحل کار دستگاه، نحوه انتخاب و عوامل مهم در ساخت فیلتر رزینی آشنا می‌شوید. 8 نکته طلایی جهت استفاده از سختی گیر رزینی را بشناسید تا با یک انتخاب هوشمندانه، از هزینه‌های اضافی جلوگیری نمایید.

سختی‌ گیر رزینی و تاثیر شگفت ‌انگیز آن بر آب سخت

سختی آب ناشی از وجود بیش از حد یون‌های کلسیم و منیزیم است که می‌تواند باعث تشکیل رسوب، کاهش کارایی تجهیزات و حتی تاثیر منفی بر سلامتی شود. مناسب‌ترین و بهترین روش حذف سختی آب استفاده از دستگاه رسوب گیر است. برای کسب اطلاعات بیشتر در مورد عملکرد این دستگاه و ویژگی‌های آن، پیشنهاد می‌شود بلاگ 0 تا 100 دستگاه سختی گیر آب را مطالعه نمایید. انتخاب یک دستگاه تصفیه آب رزینی مناسب طول عمر دستگاه‌های شما را چند برابر می‌کند. سختی گیر رزینی در انواع مختلف از پرکاربردترین دستگاه‌های تصفیه آب هستند. از این دستگاه‌ها در سیستم تصفیه آب خانگی و صنعتی استفاده می‌شوند. این دستگاه با استفاده از رزین کاتیونی و آنیونی، مواد معدنی موجود در آب را جذب کرده و آب نرم تولید می‌نماید. این دستگاه می‌تواند میزان سختی آب (TDS) را تا حدود صفر ppm کاهش دهد.

سختی ‌گیر رزینی چیست ؟

سختی گیر رزینی دستگاهی به شکل استوانه‌ فلزی یا FRP (پلاستیک تقویت ‌شده با الیاف پلیمری) است. داخل استوانه با ذرات رزین پر می‌گردد. رزین کاتیونی و آنیونی یا رزین های‌ تبادل یونی نقش اساسی در کاهش سختی آب ایفا می‌کنند. دانه‌های شیمیایی رزین این دستگاه، مواد پلیمری هستند که قابلیت تبادل یون‌های محلول در آب را دارند. رزین، وظیفه جذب سختی را دارد. این فرآیند منجر به کاهش سختی آب و تولید آب نرم می‌شود.

نحوه کارکرد فیلتر رزینی چگونه است؟

آب از بالای مخزن وارد دستگاه شده و از رزین عبور داده می‌شود. در انتهای مخزن، آب به اصطلاح نرم شده به وسیله نازل جمع کننده از فیلتر رزینی خارج می‌گردد.

به مرور زمان و طی استفاده از دستگاه، ظرفیت دستگاه برای نرم کردن آب کاهش می‌یابد. در این مرحله باید عمل احیای سختی گیر رزینی انجام شود.  فرآیند احیای رزین، کارایی دستگاه را به حالت اولیه برمی‌گرداند.

اجزای اصلی دستگاه تصفیه آب رزینی

هر دستگاه‌ تصفیه آب رزینی معمولاً شامل مخزن یا بدنه، رزین، سیلیس، نازل ها، شیر چند راهه یا شیر کنترلی، مخزن و شیر پر کن نمک، فشار سنج و لوله کشی سختی گیر رزینی هستند. مخزن این دستگاه حاوی رزین تبادل یونی می‌باشد. شیر چند راهه از نوع اتوماتیک و نیمه اتوماتیک است. در قسمت انتهایی دستگاه، لایه‌ای از سیلیس قرار می‌گیرد.

همانطور که در بلاگ سیلیس چیست با آن آشنا شدید، می‌دانید که این ماده شیمیایی به ‌صورت سنگ سیلیس یا ماسه سیلیس در سیستم‌های تصفیه آب به کار می‌رود. سیلیس به دلیل ساختار متخلخل و سطح وسیع خود، از خارج شدن رزین‌ها جلوگیری می‌نماید.

انواع سختی گیر رزینی بر اساس جنس بدنه

جنس و متریال بکار رفته در بدنه دستگاه تصفیه آب رزینی اهمیت زیادی دارد. سختی گیر رزینی بر اساس جنس بدنه به دو نوع تقسیم می‌شود. به سختی گیر رزینی با بدنه فلزی، سختی گیر رزینی فلزی گفته می‌شود و اگر جنس بدنه‌ آن FRP باشد به سختی گیر رزینی FRP (به اشتباه به عنوان سختی ‌گیر رزینی فایبرگلاس شناخته می‌شود) معروف است.

انواع سختی گیر رزینی بر اساس نحوه کنترل احیا

دستگاه تصفیه آب رزینی بر اساس نحوه کنترل احیا به دو نوع تقسیم می‌شود. سختی گیر رزینی نیمه اتوماتیک یا دستی که برای انجام عمل احیا نیاز به حضور اپراتور دارد و سختی گیر رزینی اتوماتیک که دارای شیر تمام اتوماتیک است و عملیات کنترل جریان آب و احیای رزین را به طور خودکار انجام می‌دهد.

انواع سختی گیر رزینی بر اساس شیر سرویس

شیرهای کنترلی در سختیگیر رزینی به دو نوع شیر تمام اتوماتیک و شیر نیمه اتوماتیک یا دستی تقسیم می‌شوند. در شیرهای تمام اتوماتیک عملیات دستگاه به صورت اتوماتیک، بر مبنای میزان جریان آب و از طریق تنظیم زمان یا جریان انجام می‌شود.

در سختی گیر رزینی نیمه اتوماتیک، شیر کنترلی دستگاه به صورت دستی بوده و کنترل آن توسط اپراتور انجام می‌گیرد.

8 نکته طلایی جهت استفاده از سختی گیر رزینی

1. اگر آب ورودی به رسوب گیر دارای گل و لای و ذرات معلق است، حتماً قبل از ورود به دستگاه، به وسیله فیلتر شنی یا فیلتر کربنی این مواد را از آب حذف کنید.
2. آب ورودی به فیلتر رزینی نباید داخل مخزن باقی بماند. زیرا باعث کاهش عمر رزین‌ها می‌شود.
3. از یخ زدگی دستگاه جلوگیری نمایید و آن را دور از تابش مستقیم نور خورشید نگهداری کنید.
4. درصورت باز نمودن درب کیسه های رزین، حتما آن را در مجاورت آب قرار دهید. وجود رطوبت برای نگهداری از رزین‌های تبادل یونی الزامی است.
5. از سنگ نمک با خلوص بالا استفاده نمایید. نمک‌های با خلوص پایین، موجب کاهش ظرفیت تبادل می‌گردد.
6. میزان سختی آب ورودی و خروجی از دستگاه به صورت روزانه یا دو روز یکبار به وسیله کیت های سختی سنج کنترل شود.
7. از یخ زدگی و خشک شدن رزین ها جلوگیری نمایید.
8. جهت افزایش طول عمر رزین و راندمان دستگاه، از فیلتر شنی قبل از سختی گیر رزینی استفاده کنید.

نحوه انتخاب فیلتر رزینی

مهمترین سوال در انتخاب دستگاه تصفیه آب رزینی این است که، سختی گیر رزینی فلزی بهتر است یا FRP ؟ برای رسیدن به پاسخ این سوال حتماً بلاگ مقایسه همه جانبه سختی گیر رزینی فلزی و FRP را بخوانید و ویژگی‌ها، مزایا و معایب هر یک را بررسی نمایید. محل قرارگیری دستگاه، مجاورت آن با سرما، گرما، محیط سر بسته یا باز از عوامل مهم در انتخاب فیلتر رزینی هستند.

عوامل مهم در ساخت سختی گیر رزینی

طراحی، محاسبه ظرفیت سختی گیر رزینی و ساخت آن نیاز به تجربه و دانش کافی در حوزه تصفیه آب دارد. در طراحی و ساخت این دستگاه عوامل مختلفی مانند کاربرد، میزان سختی آب و میزان هزینه تعیین شده مورد توجه هستند. پس از ساخت و نصب سختی گیر رزینی، عملکرد دستگاه مورد آزمایش قرار می‌گیرد. در این آزمایش عملکرد تجهیزات و شیر چند راهه کنترل می‌گردد.